Araba Kullanmanin Asamalari


KOLTUK => KEMER => AYNA AYARLARI

En dogru en hizli siralama budur. Örnegin

KOLTUK AYARLARI: Koltugun pedallara olan mesafesi, sirt bölümünün direksiyona olan mesafesi olmak üzere 2 konumla koltugumuzu düzeltiriz. Bazi araçlarda yükseklik ayari da vardir. Özellikle kisa boylu sürücüler için ideal bir sistemdir.

Pedallara olan mesafemizi sol ayagimizin 1/3 lük ön bölümü ile debriyaj pedalina basarak yapariz. Bu uygulamada pedalin tam olarak tabana temasi saglanmali böyle iken dizimiz kirik yada çok gergin olmamalidir. (Debriyaj pedalini seçmemizin sebebi bu pedal döseme noktasina kadar basilan pedal olmasindandir.)

Sirt bölümünün direksiyona olan mesafesini sirtimizi koltuga dayayip, sol kolumuzu direksiyona uzatarak bilegimizin direksiyona ulasiyor olmasina dikkat ederek ayarlariz. Bilegimiz direksiyonun üst 12 noktasina ulasmasini baz aliriz.

Unutmayalimki iyi bir sürüs için iyi bir oturus sekli esastir.

KEMER : Kemer ile savasmadan sag elimizle kisa sürede takmak yeterlidir.

AYNALAR :

Iç Geriyi Görme Aynasi: Sag elimizle oturusumuzu bozmadan arka cam ile bire bir örtüsecek sekilde ayarlanir.

Dis Sag Geriyi Görme Aynasi: Cam alt bölümündeki çizgi esas alinarak, bu çizgiyi aracimizin sonuna kadar görmeye ve bu çizginin ayirdigi cam ile kaporta bölümünün aynamizda esit olarak görünmesine, arka kapi kolunun % 5 net olarak ve Dis Gerinin % 95 görünmesine dikkat ederiz.

Dis Sol Geriyi Görme Aynasi: Cam alt bölümündeki çizgi esas alinarak, bu çizgiyi aracimizin sonuna kadar görmeye ve bu çizginin ayirdigi cam ile kaporta bölümünün aynamizda esit olarak görünmesine, arka kapi kolunun % 5 net olarak ve dis gerinin % 95 görünmesine dikkat ederiz.

ARACI ÇALISTIRMA

Debriyaj ve fren pedalina basilir.
Vites bosa alinir.
Araç çalistirilir.
Debriyaja pedalina bastigimizda vites devre disi kaldigi için fren pedalina da basilir.
Mars hareketinin vites kutusuna iletilmesini engellemek amaci ile araci mars ve stop ederken debriyaj pedalina basilarak vites bosa alinir
Araç üç kademede çalistirilir, ikinci kademede bir süre beklenip mars edilmesi gerekir.
YOLA ÇIKIS

Vites kalkis viteslerinden uygun olana alinir.(1 veya Geri)
Trafik kontrol edilir.
Yola çikis sinyali verilir.
El freni indirilir.
Yan Sol Geriyi Görme Aynasi(Sola çikis yapilacaksa) Ya da Yan (Sag Geriyi Görme Aynasi) kontrolüyle çikilir.
ARACI PARK KONUMUNA ALMAK

Vites bosa alinir.
Kontak anahtari kapatilir.
Vites kalkis vitesinden birisine alinir.
(Araç düz yolda yada egimli yolda yukari dogru ise 1.Vitese, egimli yolda asagi dogru ise geri vitese alinir.)
El freni çekilir.
Önce debriyaj sonra fren birakilir.(Önce freni birakmak aracin güvencesi sadece el freni teline kalmistir.)
DEVRINE GÖRE ARAÇ KULLANMA

Vites lerimizi dogru km lerde kullanmaya devrinde araç kullanmak diyoruz. Vitesler kalkis vitesi ve hareket vitesleri olmak üzere ikiye ayrilirlar. Kalkis vitesleri (1 ve Geri) aracimizin en kuvvetli vitesleridir. Bu sebeple bu iki viteste gazin kontrollü verilmesi çok önemlidir.

Vites 0 - 20 km
Vites 20 - 40 km
Vites 40 - 60 km
Vites 60 - 80 km
Vites 80 ve üzeri km ler için
Bu Km ler genelleme olup motor gücüne göre degisir.
VITES DEGISTIRME

Vites lerimiz birer birer büyütülür ancak frene basildigi ve hiz düsmesi oraninda küçültülür.
Km hiz büyütülmeden vites büyütülmez.
Km hiz küçültülmeden vites küçültülmez.
Vites degistirilirken gaz pedali birakilir, debriyaj pedalina çok iyi basilir, vites degistirildikten sonra debriyaj pedali seviyeli ama seri birakilir.
Gaz pedalina seviyeli basilir.
KALKIS SEKILLERI

Kalkis motor harekinin tekerlere aktarilmasi ile gerçeklesir. Bu hareket debriyaj pedali ile baslar. Kalkis vitesindeki aracimizin debriyaj pedalina sonuna kadar basmisken topugumuz yerde birakarak ayagimizi sakin bir sekilde yavas yavas yukari kaldirir ayni zamanda vitesin devreye girme yani Kavrama anini hissetmeye çalismaliyiz. Aracimizin hareketlendigi bu anda artik ayagimizi sabitler en azindan 2-3 metre ilerlemesini bekleriz. Aracimizdaki km saatimizin 5-6 km yi göstermesiyle dogrulanabilir.

Iki Sekilde Kalkis vardir.

Kalkis noktamizda gazin tehlikeli olmadigi durumlarda kullaniriz. Genellikle kullandigimiz kalkis seklidir.
Seviyeli bir sekilde gaz pedalina basip es zamanli olarak debriyaji kavrama noktasina getiririz.
Kavramali kalkis

Gazin tehlikeli oldugu durumlarda uygulariz.
Durma noktasina gelmis yogun trafikte.
Park giris ve çikislarinda.
EGILIMLI YOLDA KALKIS

Dört sekilde yapilir.

Seri kalkis.
Kavrama öncelikli kalkis.
Debriyaj gaz dengesi ile kalkis (Terazi Yöntemi)
El freni ile kalkis
DURUS SEKILLERI

Duruslarin kesin bir kurali yoktur. Duracagimiz mesafeye, hizimiza, durma sebebine hatta aracimizin fren sistemine hatta hava sartlarina göre durus seklimiz degisir

Buna göre

Kalkis viteslerinde duruslar.

Önce debriyaj pedalina sonra fren pedalina basilir.(Egilimli bir yolda 1. Vites ile inis yapmakta iken fren kontrolü olmadan debriyaja basilmaz).

Hareket viteslerinde duruslar

Hizin kontrol altina alinmasi için mutlaka ön fren yapilir sonra debriyaja basilir durma noktasinda sonra fren tutulur.

Vites düsürerek durma

Hizimizin yüksek oldugu durumlarda emniyetli bir durus için önce vites düsürülür, sonra hareketli viteslerde oldugu gibi durulur.

Ani durus

Ani duruslarda aklimiza gelmesi gereken tek pedal frendir. Debriyaja basmak durus mesafemizi artirir. Ani fren yapmamiz gereken durumu kurtarmissak aracin stop etmemesi için debriyaja da basilir. Ani frenlerde hizimizin yüksek olmasi halinde frene bir kerede sonuna kadar basilmaz. Adeta freni pompalarcasina bas çek yapilip gerekirse vites düsürülerek durus gerçeklestirilir.

Yüksek hizda yapilan ani ve sert fren hakimiyeti bozup araci savurabilir. Ayak freninin yeterli olmadigi ve hizimizin düstügü sirada direksiyon sabit tutularak el freni çekilir.

MANEVRALAR

Manevralar elimizi hizli ayagimizi yavas kullanmamiz gereken çok hassas hareketlerimizdendir.
Direksiyonu ne kadar çevirecegimiz yolun açisina bagli olarak degisir.
Dar açili dönüslerde bizim dönüsümüze engel olan son noktayi dis sag ya da sol geriyi aynamizin geçmesi iyi bir kriterdir.
Genis açili dönüslerde ise aracimizin seride girmesini bekleyip manevramizi yapariz.
SERIT DEGISTIRMEDE KAVSAKLAR, DÖNEL KAVSAKLARDA HAL VE DAVRANISLARIMIZ

Ana yollara baglanti yolu ya da tali yolla çikilir. Oto yollara ise sadece baglanti yolu ve onu takip eden baglanti seridi ile çikilir. Baglanti seridi oto yola çikarken hizlanma seridi olarak kullandigimiz (Otoyoldaki araçlarin hizina uyum saglamak amaci ile yapilmis olan) serit tir. Ayni serit oto yolu terk ederken yavaslama seridi olarak kullanilir. (Amacimiz oto yolun seyrini bozmamak ve girmekte oldugumuz yola uyum saglamaktir.)

Hizimizin fazla oldugu oto yollarda takip mesafesi çok daha önemlidir. Serit degistirirken seridi enine degil boyuna geçmek önüne girecegimiz araçla olan takip mesafemizi saglamak gerekir. Bu konuda geriyi görme aynalarimiz bize yardimci olacaktir. Aracin tamamini dis geriyi görme aynamizla birlikte iç geriyi görme aynamizda da görürsek takip mesafemizin olustuguna karar veririz.

Gidecegimiz yöne göre saga yada sola serit degistirebiliriz. Ancak amacimiz ayni yolda daha hizli gitmek ise ancak solama yapabiliriz.

SOLLAMA KURALLARI

Önümüzdeki araç ile takip mesafesini bozmadan.
Trafik kontrol edilir, uygunsa, sollanacak araç sürücüsü uyarilir.
Sol sinyal verilir, hizlanarak ve bir kez daha girecegimiz serit kontrol edilerek sol seride geçilir.
Solladigimiz araç ile takip mesafesi olusuncaya kadar sol sinyal açik birakilir, takip mesafesi saglandiginda sag sinyal ile çiktigimiz seride dönülür.
Yerlesim birimlerinde

Kavislerde, kavsaklarda, dönel kavsaklarda serit degistirilmez, zira aynalarimiz kör noktada kalmistir. Yaya geçidinde serit degistirilmez yayayi yaniltip kararsizlik içinde birakabiliriz.

Yaya, bisiklet, motorlu olmasina ragmen motosiklet ile karsilasmamiz en çok hassasiyet gösterecegimiz durumlardir. Yapacagimiz hata kaportaya degil canadir.

Dönmeyi düsündügümüz kavsaga gelmeden önce yerlesim birimleri için 30 metre, yerlesim birimleri disi 150 metre dönecegimiz yöndeki seride geçilir. Baglanti yolundan çikan araçlara geçis kolayligi saglanir. Hangi yöne ve nasil dönüs yaparsak yapalim dis geriyi görme aynasindan trafigi tekrar kontrol edelim.

Dar açili bir kavise çikmazdan önce frenle hizimizi kontrol edip lastiklerin yol tutusunu saglamak amaci ile hafif bir gazla devam edilir. Kontrolsüz dönel kavsaklara gelmeden en az 30 metre önceden sol seride geçilir, kavsaga yaklasinca hiz azaltilip vites küçültülür, dönel kavsaga en yakin araç olarak dönüs baslatilir. Bu sirada geçis hakki bizimdir, dönüs tamamlaninca durulup sagdan gelen trafik kontrol edilir. Trafik uygun oldugunda uygun seritten yola devam edilir.

Kontrollü dönel kavsaklarda da bu dönüsün ayni sekilde yapildigini gözlemleyebiliriz.

Tali yoldan iki yönlü ana yola çikis yaparken önce sola sonra saga bakilir.

PARK ETME

Park etmenin pek çok yolu vardir. Hedef olan park alanina en az manevra ile girebilmektir.

Birbirine paralel iki aracin arasina düz olarak girmek için araçlara olan mesafemizi açip dis geriyi görme aynamizin bize yakin olun yanina girecegimiz araci geçmis olmasina dikkat ederek iki manevra ile gireriz.

Böyle bir park yerinde çikista dikkat edilecek en önemli konu yanimizda bulunan araçlari manevramiz sirasinda korumaktir. Bu nedenle önce düz çikmaya özen gösteririz.

Bu tip park alaninda ortamin dar olmasi ve hareketimizin birkaç manevra gerektirmesi halinde ayni bosluga geri geri girilmesi tercih ederiz. Aracimizin sonu yanina girecegimiz bize yakin olan aracin sonuna gelmemisken manevramizi yapar diger tarafimizdaki aracida kurtarmis oldugumuzu gözlemleyerek parkimizi tamamlariz.

Dis geriyi görme aynasi

Kaldirima paralel arkali önlü duran iki aracin arasina park etmek için

Arkasina girecegimiz aracin yanina bir kapi açilmayacak kadar yakin dis geriyi görme aynalarimiz birbirine degmeyecek kadar uzak yerlesiriz. Kelebek camimiz aracin sonuna gelinceye kadar aracimizi düz yürütüp bu noktada direksiyonumuzu seri olarak 1 tur saga çevirip dis geriyi görme aynamizda aracimizin kaldirima 25-30 cm yanasmasini gözlemleyerek o noktada durup yine dis geriyi görme aynamizin aracin sonunu geçmis olmasina dikkat ederek sola tam manevra yapip dairesel bir bakisla park islemimizi tamamlariz.


















































Kaynak: Wikipedia.